Genç kadınlar pop ikonlarını sevdikleri için yargılanırken, erkeklerin spora olan takıntısı neden kutlanılıyor?

Genç kadınların Taylor Swift’i, K-pop gruplarını veya Harry Styles’ı sevmesi neden utanç verici kabul edilirken, erkeklerin futbola, spora ya da video oyunlarına olan bağlılığı tamamen normal görülüyor? Cevap, cinsiyet ve fandom etrafındaki uzun süredir var olan bir çifte standartta yatıyor.

Futbol taraftarları çoğu zaman stereotipik olarak erkeklerle ilişkilendirilirken, pop kültürü hayran toplulukları genellikle genç kızlar ve genç kadınlarla ilişkilendirilir. Bazı tutumlar zamanla iyileşmiş olsa da, seksizm bu grupların nasıl algılandığını şekillendirmeye devam ediyor. Sadece en sevdiğim sanatçıları sevdiğim için “takıntılı” olarak adlandırılmış biri olarak, bu önyargıyı bizzat deneyimledim.

Erkek futbol taraftarları maçlar sırasında bağırdığında, tezahürat yaptığında, ağladığında ya da hatta saldırganlaştığında, tutkuları genellikle sadakat veya adanmışlık olarak görülür. Ancak kadınlar konser biletleri için çığlık attığında, ağladığında ya da gece boyunca sırada beklediğinde, “histerik”, “olgunlaşmamış” veya “deli” olarak etiketlenirler. Pop müzik fandomlarında erkek hayranlar elbette vardır, fakat alay konusu hâline getirilen şey ezici şekilde kadınların coşkusudur.

Sosyal medyada fangirl’ler, bağlılıkları için kutlanmak yerine sıklıkla “cringey” olarak küçümsenir. Ömür boyu futbol taraftarları için kullanılan “adanmış” kelimesinin onlar için aynı şekilde kullanıldığını duymak nadirdir. Yani toplum sadece kadın hayranlara karşı ayrımcılık yapmakla kalmıyor, aynı zamanda onların tutkusunu tamamen değersizleştiriyor.

Bu önyargı hayranların kendilerinin de ötesine geçer. Ağırlıklı olarak kadın kitlelere sahip sanatçılar çoğu zaman daha az ciddiye alınır; sanki başarıları yeteneklerinden değil de görünüşlerinden kaynaklanıyormuş gibi değerlendirilirler. Oysa bu sanatçıların başarıları kendileri adına konuşur. Harry Styles yakın zamanda Wembley Stadium’da bir solo sanatçı tarafından verilen en fazla performans rekorunu kırdı; 12. konserini tamamlayarak daha önce Coldplay’in elinde bulunan rekoru geçti. Bu dikkat çekici bir başarıdır, fakat insan merak ediyor: bu olağanüstü bir dönüm noktası olarak mı kutlanacak, yoksa kitlesinin büyük ölçüde genç kadınlardan oluşması nedeniyle mi küçümsenecek?

Çifte standart burada bitmiyor. Kadınların ilgi alanları, erkeklerinkinin nadiren maruz kaldığı şekillerde sürekli sorgulanıyor. Kadın spor taraftarlarından sık sık “gerçek” destekçiler olduklarını kanıtlamaları bekleniyor ve çoğu zaman grup tişörtü giyen genç kadınlardan “gerçek hayran” kabul edilmeden önce şarkı isimleri saymaları isteniyor. Sırf bir Nirvana tişörtü giydikleri için kaç genç kadından beş Nirvana şarkısı söylemesi istendi? Nirvana dinlemiyor olsalar bile bunun neden önemi olsun? İnsanlar tasarımını beğendikleri için sürekli kıyafet giyiyor, fakat özellikle kadınlardan ilgi alanlarını gerekçelendirmeleri bekleniyor.

Bu sürekli denetim açık bir mesaj gönderiyor: kadınların hobileri ve tutkuları onay gerektirirken, erkeklerinki sorgusuz sualsiz kabul ediliyor.

Bunu daha da çarpıcı hâle getiren şey, toplumun aşırı hayran davranışlarını ne kadar farklı değerlendirdiğidir. Bir konserde sevinç gözyaşları dökmek “fazla” bulunarak alaya alınırken, hakemlere küfretmek, televizyonları kırmak ya da futbol maçlarından sonra kavgalara karışmak çoğu zaman spor kültürünün bir parçası olarak geçiştirilir. Daha geniş sonuçları düşündüğümüzde bu karşıtlık daha da rahatsız edici hâle gelir. Araştırmalar, büyük futbol maçlarının ardından bildirilen ev içi şiddet vakalarında tutarlı bir artış olduğunu göstermiştir. Bir çalışma, İngiltere kaybettiğinde vakaların %38, kazandığında ise %26 arttığını bulmuştur. Önemli olarak, futbolun kendisi ev içi şiddete neden olmaz; şiddet, mağdurları üzerinde güç ve kontrol kurmayı seçen failler tarafından uygulanır. Ancak bu bulgular, toplumun erkek spor kültürü etrafındaki saldırgan davranışları nasıl normalleştirdiğini, buna karşılık kadın hayranların görece zararsız heyecanını nasıl alaya aldığını göstermektedir. Nihayetinde bu mesele futbol ile pop müzik arasında bir karşıtlık değil; kimin tutkularına saygı duyulduğu ve kimin tutkularının değersizleştirildiği meselesidir.

Erkek hayranlar sadık, bilgili ve tutkulu olarak tanımlanır. Kadın hayranlar ise takıntılı, mantıksız ve utanç verici olarak etiketlenir. Davranış çoğu zaman son derece benzerdir, fakat kullandığımız dil cinsiyete göre değişir. Belki de genç kadınları sevdikleri şeylere derinden önem verdikleri için alaya almayı bırakmanın zamanı gelmiştir. Sonuçta sorun coşku değildir. Sorun, bazı insanların tutkularının saygıyı, bazılarınınkilerin ise alayı hak ettiğine karar vermektir.

Kullanılan Kaynaklar

Bridging the Gap: How Men’s and Women’s Sports Fans Differ. (2024, December 10). https://hatch.group/bridging-the-gap-how-mens-and-womens-sports-fans-differ-and-what-it-means-for-brand-sponsors/

Lawrence, J. (2024, March 27). Fans Versus Fangirls: Misogyny Across Passions. The Eyeopener. https://theeyeopener.com/2024/03/fans-versus-fangirls-misogyny-across-passions/

The rider news. (2022, March 9). If I was a man: The double standards between sports and pop culture fans. The Rider News. https://theridernews.com/if-i-was-a-man-the-double-standards-between-sports-and-pop-culture-fans/

Buschmann, R., & Wulzinger, M. (2018, May 14). The gendered double standard in fanaticism. The Prospector; Faber & Faber. https://www.theprospectordaily.com/2026/03/03/fan-fanaticism-fangirl-women-students/?__cf_chl_f_tk=jIOPN9ej1LWkx2knqCYu5Cx_7ZjFNuUNEAhCyqVTeJE-1783351426-1.0.1.1-JNqW8wVsXAKf6AznPpM5YvFTe89v18jN34yG6teRMtg

World Cup Football and Domestic Abuse - Wirral Safeguarding Children Partnership. (2018, June 15). Wirral Safeguarding Children Partnership. https://www.wirralsafeguarding.co.uk/world-cup-football-and-domestic-abuse/