Γιατί οι νεαρές γυναίκες κρίνονται επειδή αγαπούν τα pop icons, ενώ η ανδρική εμμονή με τον αθλητισμό γιορτάζεται;

Γιατί θεωρείται ντροπιαστικό για τις νεαρές γυναίκες να λατρεύουν την Taylor Swift, τα K-pop συγκροτήματα ή τον Harry Styles, ενώ η αφοσίωση των ανδρών στο ποδόσφαιρο, τον αθλητισμό ή τα βιντεοπαιχνίδια αντιμετωπίζεται ως απολύτως φυσιολογική; Η απάντηση βρίσκεται σε ένα μακροχρόνιο διπλό πρότυπο γύρω από το φύλο και το fandom.

Οι φίλαθλοι του ποδοσφαίρου συχνά παρουσιάζονται στερεοτυπικά ως άνδρες, ενώ οι κοινότητες θαυμαστών της ποπ κουλτούρας συνδέονται συνήθως με έφηβες κοπέλες και νεαρές γυναίκες. Παρόλο που ορισμένες στάσεις έχουν βελτιωθεί με την πάροδο του χρόνου, ο σεξισμός συνεχίζει να διαμορφώνει τον τρόπο με τον οποίο γίνονται αντιληπτές αυτές οι ομάδες. Ως κάποια που έχει χαρακτηριστεί «εμμονική» απλώς επειδή αγαπά τους αγαπημένους της καλλιτέχνες, έχω βιώσει αυτή την προκατάληψη από πρώτο χέρι.

Όταν άνδρες φίλαθλοι φωνάζουν, τραγουδούν συνθήματα, κλαίνε ή ακόμη και γίνονται επιθετικοί κατά τη διάρκεια αγώνων, το πάθος τους συχνά θεωρείται πίστη ή αφοσίωση. Όταν όμως οι γυναίκες ουρλιάζουν, κλαίνε ή περιμένουν όλη τη νύχτα στην ουρά για εισιτήρια συναυλιών, χαρακτηρίζονται «υστερικές», «ανώριμες» ή «τρελές». Άνδρες θαυμαστές υπάρχουν φυσικά και στα fandoms της ποπ μουσικής, όμως είναι κυρίως ο γυναικείος ενθουσιασμός που γίνεται στόχος χλευασμού.

Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι fangirls συχνά απορρίπτονται ως «cringey» αντί να αναγνωρίζονται για την αφοσίωσή τους. Σπάνια ακούμε τη λέξη «αφοσιωμένες» να χρησιμοποιείται για να τις περιγράψει με τον ίδιο τρόπο που χρησιμοποιείται για τους ισόβιους φιλάθλους του ποδοσφαίρου. Έτσι, η κοινωνία όχι μόνο κάνει διακρίσεις εις βάρος των γυναικών θαυμαστριών, αλλά υποτιμά πλήρως και το πάθος τους.

Αυτή η προκατάληψη επεκτείνεται πέρα από τους ίδιους τους θαυμαστές. Οι καλλιτέχνες με κυρίως γυναικείο κοινό συχνά λαμβάνονται λιγότερο σοβαρά, σαν η επιτυχία τους να οφείλεται στην εμφάνισή τους και όχι στο ταλέντο τους. Ωστόσο, τα επιτεύγματα αυτών των καλλιτεχνών μιλούν από μόνα τους. Ο Harry Styles πρόσφατα έσπασε το ρεκόρ για τις περισσότερες εμφανίσεις από σόλο καλλιτέχνη στο Wembley Stadium, ολοκληρώνοντας τη 12η του εμφάνιση και ξεπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ που κατείχαν οι Coldplay. Είναι ένα αξιοσημείωτο επίτευγμα, αλλά αναρωτιέται κανείς: θα γιορταστεί ως ένα εξαιρετικό ορόσημο ή θα απορριφθεί επειδή το κοινό του αποτελείται σε μεγάλο βαθμό από νεαρές γυναίκες;

Το διπλό πρότυπο δεν σταματά εκεί. Τα ενδιαφέροντα των γυναικών ελέγχονται συνεχώς με τρόπους που σπάνια ισχύουν για τους άνδρες. Οι γυναίκες φίλαθλοι συχνά αναμένεται να «αποδείξουν» ότι είναι γνήσιες υποστηρίκτριες, και πολλές φορές οι νεαρές γυναίκες που φορούν μπλουζάκια συγκροτημάτων καλούνται να ονομάσουν τραγούδια πριν θεωρηθούν «πραγματικές θαυμάστριες». Πόσες νεαρές γυναίκες έχουν κληθεί να ονομάσουν πέντε τραγούδια των Nirvana απλώς επειδή φορούν ένα μπλουζάκι του συγκροτήματος; Και ακόμη κι αν δεν ακούν Nirvana, γιατί θα έπρεπε να έχει σημασία; Οι άνθρωποι φορούν ρούχα επειδή τους αρέσει το σχέδιο συνέχεια, όμως οι γυναίκες είναι μοναδικά αναγκασμένες να δικαιολογούν τα ενδιαφέροντά τους.

Αυτή η συνεχής αστυνόμευση στέλνει ένα ξεκάθαρο μήνυμα: τα χόμπι και τα πάθη των γυναικών χρειάζονται επικύρωση, ενώ των ανδρών γίνονται αποδεκτά χωρίς ερώτηση.

Αυτό που κάνει το ζήτημα ακόμη πιο έντονο είναι το πόσο διαφορετικά η κοινωνία κρίνει την ακραία συμπεριφορά των θαυμαστών. Τα δάκρυα χαράς σε μια συναυλία χλευάζονται ως «υπερβολικά», αλλά οι ύβρεις προς τους διαιτητές, το σπάσιμο τηλεοράσεων ή οι καβγάδες μετά από ποδοσφαιρικούς αγώνες συχνά απορρίπτονται ως μέρος της κουλτούρας του αθλήματος. Η αντίθεση γίνεται ακόμη πιο άβολη όταν εξετάζουμε τις ευρύτερες συνέπειες. Έρευνες έχουν επανειλημμένα εντοπίσει αύξηση στις αναφερόμενες υποθέσεις ενδοοικογενειακής κακοποίησης μετά από σημαντικούς ποδοσφαιρικούς αγώνες. Μία μελέτη διαπίστωσε ότι τα περιστατικά αυξήθηκαν κατά 38% όταν η Αγγλία έχασε και κατά 26% όταν κέρδισε. Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι το ποδόσφαιρο από μόνο του δεν προκαλεί ενδοοικογενειακή κακοποίηση· η κακοποίηση προκαλείται από θύτες που επιλέγουν να ασκήσουν εξουσία και έλεγχο πάνω στα θύματά τους. Ωστόσο, αυτά τα ευρήματα δείχνουν πώς η κοινωνία συχνά κανονικοποιεί την επιθετική συμπεριφορά γύρω από την ανδρική αθλητική κουλτούρα, ενώ ταυτόχρονα γελοιοποιεί τον συγκριτικά ακίνδυνο ενθουσιασμό των γυναικών θαυμαστριών. Τελικά, αυτό δεν αφορά το ποδόσφαιρο εναντίον της ποπ μουσικής, αλλά το ποια πάθη γίνονται σεβαστά και ποια υποτιμώνται.

Οι άνδρες θαυμαστές περιγράφονται ως πιστοί, γνώστες και παθιασμένοι. Οι γυναίκες θαυμάστριες χαρακτηρίζονται εμμονικές, παράλογες και ντροπιαστικές. Η συμπεριφορά είναι συχνά εντυπωσιακά παρόμοια, όμως η γλώσσα που χρησιμοποιούμε αλλάζει ανάλογα με το φύλο. Ίσως ήρθε η ώρα να σταματήσουμε να κοροϊδεύουμε τις νεαρές γυναίκες επειδή νοιάζονται βαθιά για τα πράγματα που αγαπούν. Άλλωστε, ο ενθουσιασμός δεν είναι το πρόβλημα. Το πρόβλημα είναι να αποφασίζουμε ότι τα πάθη κάποιων ανθρώπων αξίζουν σεβασμό, ενώ άλλων αξίζουν χλευασμό.

Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν

Bridging the Gap: How Men’s and Women’s Sports Fans Differ. (2024, December 10). https://hatch.group/bridging-the-gap-how-mens-and-womens-sports-fans-differ-and-what-it-means-for-brand-sponsors/

Lawrence, J. (2024, March 27). Fans Versus Fangirls: Misogyny Across Passions. The Eyeopener. https://theeyeopener.com/2024/03/fans-versus-fangirls-misogyny-across-passions/

The rider news. (2022, March 9). If I was a man: The double standards between sports and pop culture fans. The Rider News. https://theridernews.com/if-i-was-a-man-the-double-standards-between-sports-and-pop-culture-fans/

Buschmann, R., & Wulzinger, M. (2018, May 14). The gendered double standard in fanaticism. The Prospector; Faber & Faber. https://www.theprospectordaily.com/2026/03/03/fan-fanaticism-fangirl-women-students/?__cf_chl_f_tk=jIOPN9ej1LWkx2knqCYu5Cx_7ZjFNuUNEAhCyqVTeJE-1783351426-1.0.1.1-JNqW8wVsXAKf6AznPpM5YvFTe89v18jN34yG6teRMtg

World Cup Football and Domestic Abuse - Wirral Safeguarding Children Partnership. (2018, June 15). Wirral Safeguarding Children Partnership. https://www.wirralsafeguarding.co.uk/world-cup-football-and-domestic-abuse/