Μια κοινωνία που διαμαρτύρεται, οι Κύπριοι
Στο βόρειο τμήμα της Κύπρου (δεν θα σχολιάσω το νότιο τμήμα, καθώς δεν διαθέτω επαρκείς πληροφορίες), το κράτος, η κυβέρνηση, η τρέχουσα διοίκηση, όπως και αν θέλετε να το ονομάσετε, έχει επικριθεί επί χρόνια από τους πολίτες. Είτε πρόκειται για ελλείψεις σε υποδομές, όπως δρόμοι και δαπάνες, είτε για τις οικονομικές, εκπαιδευτικές κ.λπ. πολιτικές της κυβέρνησης, αν βρείτε κάποιο σημείο που δεν έχει επικριθεί, δεν έχω καμία αμφιβολία ότι θα βρείτε ένα καινούργιο Mercedes κάτω από το ουράνιο τόξο. Κοιτάζοντας από μια γωνία που θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι κοντά-μακριά από τις πολιτικές της Κύπρου – ναι, συζητάμε πολιτικά θέματα με γκόμας και τέτοια, αλλά δεν ασχολούμαι και πολύ με αυτά – καταλαβαίνω γιατί υπάρχουν τόσες πολλές κριτικές. Γιατί, όπως και οι άλλοι, βλέπω και εγώ τα λάθη που γίνονται στο νησί.
Είναι αστείο ότι το άρθρο μου, στο οποίο θα κατηγορήσω τους Βορειοκυπρίους για τεμπελιά, το ξεκίνησα ακριβώς εκεί που έπρεπε να μελετήσω, μόνο και μόνο για να βρω μια δικαιολογία για να μην μελετήσω. Λοιπόν, το πιο σωστό είναι να το ερμηνεύσω ως εξής: δεν έρχομαι σε αντίθεση με τις δικές μου σκέψεις :) Φυσικά, το άλλο μέρος της υπόθεσης είναι ότι δεν ήμουν σίγουρος ότι θα πάρω Α2 στο αυριανό διαγώνισμα (ανακοινώθηκαν τα αποτελέσματα, πήρα Α2). Ίσως να μην είμαι και τόσο τεμπέλης σε σχέση με τους Κύπριους.
Στο νησί, η διοικητική λειτουργία, όχι μόνο σε επίπεδο κράτους αλλά και σε επίπεδο πολλών οργανισμών κ.λπ., είναι αρκετά πιθανό να δει κανείς λάθη και δεν είναι καθόλου αδύνατο να καταλάβει τις αντιδράσεις που προκαλούν. Εδώ και χρόνια, πολλοί άνθρωποι και, κατά συνέπεια, οργανισμοί λαμβάνουν αποφάσεις σε συγκεκριμένα θέματα και, αναπόφευκτα, υπάρχουν ομάδες που δεν τους αρέσουν αυτές οι αποφάσεις και τις επικρίνουν. Η διαφορά απόψεων και οι αντιφάσεις, που είναι βασικός κανόνας της πολυμορφίας, είναι φυσικά αναπόφευκτες στο νησί μας και θα συνεχίσουν να είναι μια αμετάβλητη πραγματικότητα. Άλλωστε, υπάρχουν διαφωνίες και σε όλα τα άλλα μέρη του κόσμου. Ωστόσο, όταν κοιτάζουμε μέσα μας, είναι απαραίτητο να σταματήσουμε για λίγο και να αναρωτηθούμε. Όταν κοιτάζουμε μέσα μας, είναι δυνατό να αξιολογήσουμε την κοινωνία με βάση ορισμένες κατηγορίες. Η αναγνώριση και η κατανόηση αυτών των κατηγοριών μπορεί να μας δώσει πληροφορίες για την τρέχουσα κατάσταση του νησιού και για την κατάσταση στην οποία μπορεί να βρεθεί στο μέλλον.
Σε αυτό το άρθρο θα μιλήσω για τα 4 τμήματα του πληθυσμού της Κύπρου.
Οι μεσήλικες χρήστες του Facebook: αυτό το τμήμα του πληθυσμού του νησιού μας έχει άποψη για όλα τα θέματα, η πηγή των οποίων είναι το μέσο IQ που διαθέτουν και η πρόσβαση σε αυτές τις πληροφορίες που λαμβάνουν από τις αναρτήσεις και τα ρεάλ που βλέπουν στο Facebook ή από πληροφορίες που λαμβάνουν από το περιβάλλον τους σε χώρους όπως κρατικές υπηρεσίες και χώρους εργασίας. Αυτοί οι άνθρωποι μπορούν να λύσουν το πρόβλημα της οικονομίας σε περίπου 2 λεπτά, ενώ φυσικά έχουν άποψη για όλα τα θέματα (ευνοϊκή μεταχείριση κ.λπ.), αλλά όταν πηγαίνεις σε μια δημόσια υπηρεσία, δεν ξέρεις γιατί τα πράγματα καθυστερούν τόσο πολύ ή γιατί γίνεται αυτή η ευνοϊκή μεταχείριση. Όπως είναι γνωστό, αν αυτοί οι άνθρωποι κριτικάρουν, δεν μπορεί να φταίνε αυτοί για όλα αυτά(!)1.
Όταν κοιτάξουμε την κατηγορία των «ψευτοδιανοουμένων», μπορούμε να πούμε τα εξής: αυτοί που θεωρούν τον εαυτό τους ανώτερο επειδή έχουν διαβάσει μερικά βιβλία και έχουν ασχοληθεί λίγο με την τέχνη, κριτικάρουν τα πάντα γύρω τους και πιστεύουν ότι έχουν τις καλύτερες λύσεις για όλα, προσπαθούν να δείξουν ότι είναι «ανοιχτόμυαλοι» και πιστεύουν ότι είναι, αλλά στην πραγματικότητα δεν προσπαθούν να αλλάξουν τίποτα στην κοινωνία, εκτός από δύο-τρία προσωπικά θέματα. Γενικά, αυτή η ομάδα αποτελείται από τους «πιο Κυπριακούς» (όχι όλους, αλλά...). Μιλούν για την ισότητα των ανθρώπων, την αδελφότητα των λαών κ.λπ., αλλά όταν έρχεται η στιγμή, περιφρονούν βαθιά μέσα τους όσους δεν ανήκουν στην κοινωνία και την εθνικότητά τους. Διότι, ενώ οι ίδιοι είναι απαλλαγμένοι από ελαττώματα, οι άνθρωποι που επικρίνουν και περιφρονούν είναι η αιτία αυτής της αναταραχής(!). Αν τους πεις κάτι, αμέσως προσβάλλονται, είναι λίγο ευαίσθητοι. Πρέπει να είναι πολύ πιο εύκολο για αυτούς να μιλάνε και να σχολιάζουν διάφορα θέματα από το Insta face ή από τα βιβλιοκάφεντα και τα μπαρ της πόλης. Τι σημασία έχει; Αν αυτοί οι άνθρωποι μειωθούν λίγο από την κοινωνία, δεν θα χάσουμε και πολλά, θα φτιάχνουν λίγα λιγότερα latte, αυτό είναι όλο. Και με λύπη μου να σημειώσω ότι, στη νέα γενιά υπάρχουν πολλά άτομα που ταιριάζουν σε αυτή την περιγραφή – όταν σκέφτομαι αν είμαι έτσι, βρίσκω πράγματα για να παρηγορήσω τον εαυτό μου, όπως «όχι, εγώ προσπαθώ για το cylingo, κάνω αυτό, κάνω εκείνο». Μήπως είμαι έτσι; Ποιος ξέρει...
Υπάρχει επίσης η πτέρυγα των νέων (μέρος των νέων είναι «εντελέστεροι», μέρος είναι εδώ) και η κατάσταση δεν είναι καθόλου ενθαρρυντική. Οι νέοι της σημερινής εποχής, είτε είναι στο λύκειο είτε στο πανεπιστήμιο, αν και αναφέρουν περιστασιακά τα ίδια προβλήματα με τους μεσήλικες, δεν κάνουν και πολλά βήματα προς αυτή την κατεύθυνση. Λίγοι είναι αυτοί που λένε «μπορώ να συνεισφέρω». Υπάρχει μια ομάδα που συμβάλλει, αλλά είναι προφανές ότι αυτή η ομάδα δεν είναι πολύ μεγάλη, και μάλιστα ότι ένα μέρος των μελών της συμβάλλει πολύ λιγότερο από το δυναμικό της, λόγω των ευθυνών της ζωής τους και της τεμπελιάς τους. Είναι ακόμη πιο προφανές ότι ορισμένοι προσποιούνται ότι αγαπούν πολύ τον υποψήφιο μόνο και μόνο για να προβληθούν, και ότι προσποιούνται ότι εργάζονται σκληρά (βλ. πολύτιμοι Κύππριοι Influencer).
Τέλος, ας μιλήσουμε και για τους ανθρώπους που εργάζονται και παράγουν κάτι στο νησί. Υπάρχουν μερικοί. Τους εκτιμούμε και τους ευχαριστούμε.
Ίσως η παρέμβαση στο σύστημα να μην είναι τόσο απλή. Ίσως το μεγαλύτερο μέρος των ανθρώπων που ανέφερα να μην έχει καν την ικανότητα να επηρεάσει την αλλαγή (και αυτό δεν είναι προσβολή). Για παράδειγμα, εγώ δεν μπορώ να βελτιώσω καθόλου την οικονομία, γιατί δεν είναι ο τομέας μου, δεν έχω τις ικανότητες. Αλλά τουλάχιστον, αν κάνουμε κάτι, έστω και ελάχιστο, για τα παράπονα που εκφράζουμε, ή τουλάχιστον αν κάνουμε σωστά τη δουλειά μας και μετά μιλάμε, θα συμφωνήσω λίγο. Αν οι ενστάσεις μας σε αυτά τα σημεία είναι σημαντικές, μπορούμε για παράδειγμα να συμμετέχουμε σε διαδηλώσεις. Σας θυμίζω ότι πριν από μερικά χρόνια έκλεισε σχεδόν το ήμισυ των δήμων, πόσοι συμμετείχαν στη διαδήλωση των δημοτικών υπαλλήλων; Όταν οι κάμερες τεχνητής νοημοσύνης έφτασαν στα χέρια των έξυπνων πολιτικών, όλοι ρώτησαν: «Ανανεώσατε τους δρόμους, φτιάξατε φωτισμό;». Κάνουμε διαμαρτυρία και διεκδικούμε τα δικαιώματά μας, ή τουλάχιστον δεν μπορούσαμε να κάνουμε κάτι, όπως μια εκστρατεία συλλογής υπογραφών; Αν δεν το κάναμε αυτό, και περάσατε με 65 χλμ/ώρα από τον κεντρικό δρόμο του Alayköy και σας έκοψαν πρόστιμο, δεν το αξίζατε;
«Allora» λένε οι Ιταλοί, «então» οι Πορτογάλοι· και τα δύο σημαίνουν «τέλος πάντων». Τέλος πάντων, το νησί θα πάει όπως πάει. Φυσικά υπάρχουν πολλοί παράγοντες που επηρεάζουν το νησί και κάποιοι είναι πέρα από τον έλεγχό μας. Όμως δεν μπορεί να ειπωθεί ότι αξιοποιήσαμε καλά αυτούς που ήταν στο χέρι μας. Γι’ αυτό, κάποια από όσα συνέβησαν είναι… заслужμένα.
(!): αυτό σημαίνει ότι είναι κυνικό